نگاهی علمی به مکانیزم رشد مو از ریشه تا ساقه

از کودکی همیشه این جمله آشنا را از مادرها و مادربزرگ‌هایمان شنیده‌ایم: «اگر می‌خواهی موهایت زودتر بلند شود، باید آن‌ها را تند تند کوتاه کنی!» این باور آن‌قدر در فرهنگ زیبایی ما ریشه دوانده که بسیاری از خانم‌ها با هدف رسیدن به موهایی بلندتر و پرپشت‌تر، مدام به آرایشگاه مراجعه می‌کنند و از استایلیست خود می‌خواهند تا با کوتاه کردن موها، به رشد آن‌ها سرعت ببخشد. اما آیا قیچی زدن به انتهای مو، واقعاً پیامی جادویی به ریشه می‌فرستد تا سریع‌تر رشد کند؟ در این مقاله از مجله سالن زیبایی جانل، قصد داریم این باور قدیمی را زیر ذره‌بین علم ببریم و ببینیم قیچی استایلیست‌ها دقیقاً با موهای ما چه می‌کند و مکانیزم واقعی رشد مو چگونه عمل می‌کند.

فولیکول‌ها؛ تنها بخش زنده و تاثیرگذار در رشد مو

برای رسیدن به پاسخ این سوال که آیا کوتاهی روی رشد تاثیر دارد یا خیر، ابتدا باید بدانیم مو اصلاً چگونه رشد می‌کند. رشد موها از نقطه‌ای در عمق زیر پوست سر به نام «فولیکول» آغاز می‌شود. فولیکول‌ها تنها بخش زنده ساختار مو هستند که به طور مستقیم از طریق شبکه رگ‌های خونی تغذیه می‌شوند و به طور مداوم سلول‌های جدید مو را می‌سازند. با تولید سلول‌های جدید در پایه فولیکول، سلول‌های قدیمی‌تر به سمت بیرون پوست هل داده می‌شوند و همان ساقه مویی را تشکیل می‌دهند که ما در آینه می‌بینیم. ساقه مو (یعنی همان چیزی که روی سر ماست، آن را شانه می‌کنیم و در نهایت کوتاه می‌کنیم) در واقع مجموعه‌ای از سلول‌های مرده کراتینی است. این ساقه هیچ‌گونه اتصال عصبی، خونی یا سلولی فعالی با ریشه ندارد.

بنابراین، از نظر علمی و بیولوژیکی، کوتاه کردن انتهای مو هیچ تاثیری روی فولیکول‌های داخل پوست سر ندارد. قیچی زدن به ساقه مو، نه سرعت رشد را بیشتر می‌کند و نه آن را کاهش می‌دهد. موی انسان به طور متوسط در ماه حدود ۱ تا ۱.۵ سانتی‌متر رشد می‌کند و این سرعت کاملاً به عواملی نظیر ژنتیک، تعادل هورمون‌ها، تغذیه روزانه و سلامت عمومی بدن شما بستگی دارد، نه به قیچی استایلیست!

چرا فکر می‌کنیم موها بعد از کوتاهی سریع‌تر رشد می‌کنند؟

حال که متوجه شدیم علم می‌گوید کوتاهی تاثیری در سرعت رشد از ریشه ندارد، یک سوال اساسی پیش می‌آید: پس چرا بسیاری از ما بعد از رفتن به آرایشگاه و یک نوک‌گیری ساده، احساس می‌کنیم موهایمان ناگهان جان گرفته و به سرعت بلند شده‌اند؟ این خطای دید دلایل بسیار منطقی، فیزیکی و جذابی دارد که ارتباط مستقیمی با سلامت ساقه مو پیدا می‌کند.

توقف چرخه باطل شکستگی و پیشروی موخوره

وقتی موهای خود را برای مدت طولانی به حال خود رها می‌کنید و کوتاه نمی‌کنید، انتهای آن‌ها به دلیل سایش مداوم با لباس، حرارت ابزارهایی مثل سشوار و اتو مو، و همچنین عوامل محیطی به شدت خشک شده و دچار موخوره می‌شود. موخوره مانند یک شکاف در امتداد تار مو به سمت بالا حرکت می‌کند و باعث ضعیف شدن و در نهایت شکستن مو از وسط ساقه می‌شود. در این حالت، ریشه موی شما به طور طبیعی در حال رشد است و ماهیانه یک سانت بلند می‌شود، اما چون موها از پایین مدام خرد می‌شوند و می‌ریزند، شما هیچ تغییری در طول کلی مو احساس نمی‌کنید (انگار مو در یک قد ثابت گیر کرده است). وقتی موها را نوک‌گیری می‌کنید، جلوی این خرد شدن را می‌گیرید؛ در نتیجه رشدی که از ریشه اتفاق می‌افتد، در پایین مو خودش را نشان می‌دهد و شما بالاخره طول واقعی مو را می‌بینید.

توهم بصری ضخامت و پرپشتی انتهای مو

علاوه بر جلوگیری از شکستگی، یک توهم بصری قدرتمند نیز در کار است. موهایی که ماه‌ها یا حتی سال‌ها کوتاه نشده‌اند، در قسمت‌های انتهایی به شدت نازک، بدحالت، پف‌دار و به اصطلاح شبیه به دم موش می‌شوند! وقتی یک استایلیست حرفه‌ای این انتهای نازک و آسیب‌دیده را به صورت یک خط صاف و یکدست کوتاه می‌کند، ناگهان تراکم مو در قسمت پایین افزایش می‌یابد. موهای شما حجیم‌تر، پرپشت‌تر و بسیار سالم‌تر به نظر می‌رسند. این تغییر فرم هندسی مو و ایجاد یک خط پایان ضخیم، از نظر بصری این حس قدرتمند را به شما القا می‌کند که موهایتان جان گرفته، ضخیم‌تر شده و حتی رشد کرده‌اند.

چه عواملی واقعاً سرعت رشد مو را بالا می‌برند؟

اگر قیچی زدن به انتهای مو باعث رشد سریع‌تر آن نمی‌شود، پس برای داشتن موهایی کمند و بلند چه باید کرد؟ پاسخ این است که باید تمام تمرکز و توجه خود را به بخشی معطوف کنید که مو از آنجا متولد می‌شود: یعنی ریشه مو، پوست سر و البته وضعیت درونی بدن شما. مراقبت‌های درونی تاثیر شگرفی بر خروجی فولیکول‌ها دارند.

تغذیه، ماساژ اصولی و کنترل سطح استرس

تغذیه غنی از پروتئین و ویتامین‌ها اولین قدم است. از آنجایی که مو از پروتئینی به نام کراتین ساخته شده است، مصرف مواد غذایی مانند تخم‌مرغ، ماهی، گوشت بدون چربی، آجیل‌ها و ویتامین‌های گروه B (به خصوص بیوتین) سوخت لازم برای تولید موی جدید و باکیفیت را به فولیکول‌ها می‌رساند. در کنار تغذیه، سلامت و ماساژ پوست سر نیز معجزه می‌کند. هر چیزی که جریان خون را در پوست سر افزایش دهد، رشد مو را تحریک کرده و اکسیژن بیشتری به ریشه‌ها می‌رساند. ماساژ ملایم کف سر با نوک انگشتان (نه ناخن‌ها) یا استفاده از روغن‌های محرک مثل روغن رزماری (البته با مشورت متخصص پوست و مو) می‌تواند چرخه رشد را بهبود بخشد. همچنین، خواب کافی و کنترل استرس را هرگز فراموش نکنید؛ استرس یکی از بزرگترین دشمنان چرخه طبیعی رشد مو است و می‌تواند فولیکول‌ها را پیش از موعد وارد فاز استراحت یا همان ریزش کند.

پیشنهاد متخصصان برای حفظ سلامت و قد موها

درست است که نوک‌گیری سرعت رشد مو را از داخل پوست تغییر نمی‌دهد، اما بدون شک حیاتی‌ترین و مهم‌ترین قدم برای حفظ طول مو و داشتن موهایی با ظاهر سالم و لوکس است. موی بسیار بلندی که ناسالم، وز، کدر و پر از موخوره باشد، نه تنها هیچ زیبایی خاصی ندارد، بلکه ظاهر کلی شما را نامرتب نشان می‌دهد. رسیدگی منظم به ساقه مو، راز پنهان داشتن موهایی خیره‌کننده است.

تکنیک نوک‌گیری ملایم (Dusting) برای موهای بلند

اگر در پروسه بلند کردن موهایتان هستید و از کوتاه شدن قد آن می‌ترسید، نیازی به کوتاهی‌های سنگین نیست. اگر به دنبال یک مرکز تخصصی برای بهترین خدمات هیرکات مشهد هستید، استایلیست‌های ما در سالن جانل تکنیک بی‌نظیری را به شما پیشنهاد می‌دهند. پیشنهاد ما این است که هر ۸ تا ۱۲ هفته یک‌بار برای یک نوک‌گیری بسیار ملایم که در اصطلاح تخصصی به آن داستینگ (Dusting) می‌گویند، به سالن مراجعه کنید. در این روش ظریف، استایلیست بدون اینکه قد موی شما را حتی یک سانت تغییر محسوسی بدهد، تنها میلی‌مترهای انتهایی و پرزهای روی ساقه که دچار خشکی و دوشاخگی شده‌اند را با دقت جدا می‌کند. با این کار، مسیر رشد موهای شما باز نگه داشته می‌شود، از پیشروی موخوره جلوگیری می‌گردد و شما می‌توانید با خیال راحت از داشتن موهایی بلند، یکدست، سالم، درخشان و ابریشمی نهایت لذت را ببرید.